
'Himalayazout komt niet uit de Himalaya' 'De rode kleur komt door roest'; next. checkt
NRC.NEXT
1 mei 2015 vrijdag
Section: weten
 Merlijn Kerkhof
Dat schreef de website Motherboard deze maand 
'Roze Himalayazout is eigenlijk gewoon verroest kutzout.' Dat was de kop boven een stuk dat deze maand verscheen op de website Motherboard, onderdeel van Vice. In het artikel betoogde auteur Toon Heesakkers dat er niets deugt aan het hippe, roze ,,sjiek-de-friemel-zout", dat bovendien veel duurder is dan geraffineerd, fijn keukenzout. Terwijl het allebei vooral gewoon natriumchloride (NaCl) is: bij mijnzout volgens de auteur 99 procent, bij keukenzout bijna 100 procent. 
Wat zit er in die overige 1 procent? Liefhebbers van ,,kleurtjeszout" zweren volgens Heesakkers bij de mineralen die erin zitten. Terwijl je volgens de auteur wel héél veel van dat zout moet eten eer je daar iets aan hebt. Bovendien is het niet allemaal best wat erin zit: het bevat ,,sporen van ijzer, die in de loop der tijd verroest zijn geraakt en daardoor het zout een rode kleur geven". 
En dat is niet alles: volgens de auteur komt Himalayazout helemaal niet uit de Himalaya, maar uit Pakistan. Twee beweringen om te checken. 
De auteur baseert zich onder meer op de website van het merk Drogheria & Alimentari dat ook Himalayazout verkoopt. ,,Het zout dankt zijn mooie roze kleur aan ijzeroxide en is miljoenen jaren oud", staat er. Op de website http://superfood.nl las hij: ,,De kleur van Himalayazout varieert van wit en roze tot dieprood, afhankelijk van de concentraties ijzer die zich in het zout bevinden." 
Eerst even over de herkomst. Zo'n 500 miljoen jaar geleden vormden zich zoutafzettingen op het vroegere Indiase continent door verdamping van zeewater. De Himalaya is veel jonger dan die zoutafzetting, vertelt geoloog Douwe van Hinsbergen, verbonden aan de Universiteit Utrecht: de vorming begon zo'n 50 miljoen jaar geleden doordat India onder Azië schuift en de Indiase korst wordt afgeschraapt. Door dat afschrapen is het zout naar boven gekomen. Met het gebergte zelf heeft het zout niets te maken. 
Maar komt het zout niet uit het Himalayagebergte? Ja wel, zegt Van Hinsbergen. De op één na grootste zoutmijn, de Khewramijn in noordoost-Pakistan, door Heesakkers in zijn stuk genoemd, ligt aan de voet van de westrand van het gebergte. Die bewering klopt dus niet. 
Maar belangrijker: doe je echt roest op je eten als je met het maalmolentje van Drogheria (2,49 euro voor 45 gram) in de weer gaat? 
Geoloog Paul Mason, associate professor aan de Universiteit Utrecht (UU) en gespecialiseerd in mineralen, vertelt dat er wel degelijk grote verschillen zijn tussen de compositie van het Himalayazout en keukenzout - van het eerste is tussen de 92 en 94 procent natriumchloride. Maar de theorie over de kleur, die klopt. 
Mariette Wolthers, mineraloog en eveneens verbonden aan de UU, legt uit: ja, het is roest, in dezelfde vorm zoals je dat van je fiets kent, maar dan wel een heel kleine concentratie en vermengd met het zout. Het ijzer is oorspronkelijk in contact gekomen met water en via erosie in een ruim 500 miljoen jaar oude binnenzee terechtgekomen. Daar is het vervolgens in het zout opgeslagen. 
Paul Mason vond in Heesakkers' artikel wel een andere bewering die niet klopt. Hij schreef ook dit over 'Persian Blue Salt': ,,Het blauwe zout krijgt zijn kleur door sporen van koper en kobalt." Dat is onzin, volgens Mason. ,,De blauwe kleur wordt veroorzaakt door een defect in de kristalstructuur. Dat heeft niets te maken met koper en kobalt." 
Tot slot: is dat dan schadelijk, die roest? Nee. Mensen hebben die mineralen juist nodig. Aan de andere kant zijn de hoeveelheden die erin zitten zo klein dat je wel héél veel Himalayazout moet eten om daar profijt van te hebben. Het is noch gezonder, noch ongezonder dan gewoon keukenzout. Ook voor de hoeveelheid koper en kobalt hoef je niet te vrezen. Mason: ,,Je vindt er ongeveer evenveel van als in het stof in je kantoor." 
Het roze Himalayazout komt wel degelijk uit de Himalaya, zij het aan de voet van het gebergte. De eerste bewering is dus onwaar. Dat het zout roest bevat, is wél waar. Maar eet het gerust: schadelijk is het niet. 
 